De omwenteling of de eeuw van de vrouw
De omwenteling of de eeuw van de vrouw, in 2022 verschenen en geschreven door Suzanna Jansen, is een indrukwekkende weergave van een stuk sociale geschiedenis.
Wil je het heden beter begrijpen, dan is het ook nodig om kennis te nemen van wat er geweest is. Suzanna is een inspirerende en vlotte verteller. Hierdoor blijf je als lezer geboeid van het begin tot het einde.
Vanuit het perspectief van haar moeder, haar oudere zus en zichzelf vertelt ze hoe vrouwen ondergeschikt moesten leven en hoe de strijd verliep om te worden behandeld als een gewoon mens.
Wat doet ongelijkwaardigheid met jou?
Dit boek maakt bij mij allerlei emoties los. Boosheid o.a. dat vrouwen tijdenlang ongelijk behandeld werden. Als vrouwen gingen trouwen dan moesten zij hun baan opzeggen en als klap op de vuurpijl werden ze handelingsonbekwaam verklaard.
Wat moet dat veel gedaan hebben met hun gevoel voor eigenwaarde. De man werd na het huwelijksbootje tot hoofd ‘van de zaak’ bestempeld. Dat zal toch ook voor veel mannen een zware opgave geweest zijn. De gezinnen, vooral de katholieke, waren vaak erg groot. Niet iedereen verdiende genoeg om de boel draaiende te houden.
Ik voel ook verdriet omdat veel vrouwen, uitzonderingen daargelaten, zich niet prettig voelden met hun huisvrouwenbestaan. Zij hadden zich maar te schikken in een niet zelf gekozen rol.
Dat uitte zich bij een aantal van hen in lichamelijke en geestelijke kwalen.
Slikken om niet te ‘stikken’
In 1963 kwam er een ‘wondermiddel’ op de markt. De belofte was dat door het gebruik van valium problemen zoals verveling, isolatie, wanhoop, overbelasting doodeenvoudig opgelost zouden worden.
Het middel werd zo populair dat de Rolling Stones er in 1966 hun ‘Mother’s Little Helper’ over zongen.
Mother needs something today to calm her down
And though she’s not really ill, there’s a little yellow pill
She goes running for the shelter of her mother’s little helper
And two help her on her way, get her through her busy day
Doctor, please, some more of these
Outside the door, she took four more
Het voorschrijven van middelen werd makkelijker gevonden dan het zoeken waar de klachten vandaan kwamen. Het was ook niet zo gebruikelijk om over emoties te praten.
De meeste mensen hadden dat nooit geleerd, dus het kon ook niet doorgegeven worden. Verder speelde schaamte een grote rol. De schone schijn moest opgehouden worden voor de buitenwereld. Dat dit op den duur nogal ging wringen was onontkoombaar.
Pappen en nathouden
De moeder van Suzannah werd in 1963 overspannen en moest enige tijd opgenomen worden in een rusthuis. Zij kreeg daar geen valium, maar haar Little Helper bestond uit melk. Veel melk. Naast rusten was er geen sprake van een specifieke behandeling.
‘Had het ontbreken hiervan te maken met het idee dat er nu eenmaal iets aan de vrouw schortte? Het zwakke geslacht had altijd wel last van kwalen, er mankeerde van alles aan haar. Ze had minder kracht, minder hersens, minder ratio, minder overzicht. Dat kon haar opbreken. Natuurlijk moest je haar daarbij te hulp schieten. Flink eten en melk drinken was één manier, zo’n pilletje een andere.’
Het is bijzonder om te constateren dat deze manier van doen en denken nog niet eens zo lang achter ons ligt. Waarom was er niet meer aandacht voor al die uitgeputte vrouwen?
Natuurlijk zijn er ook mannen geweest die meer dan hun best deden voor hun vrouw en kinderen en al hun energie gaven om een zo menswaardig bestaan te leiden met de middelen die ze hadden.
De wereld van de man
De maatschappij werd echter gedomineerd door mannen en hun vaste denkbeelden.
Misschien vonden zij het wel best zo en hadden ze geen belang bij veranderingen.
Het kon ook een gebrek aan empathie zijn, werkelijk geen idee hebben hoe de leefwereld van vrouwen in elkaar stak.
Zo hoorde ik eens op een verjaardag een man zeggen dat zijn vrouw gerust mocht werken, maar hij wilde er verder thuis niets van merken. Ik vroeg hem op kalme toon om verdere uitleg, waarop hij me verbaasd aankeek en niet leek te beseffen hoe vreemd het was wat hij zei.
Wat is er bereikt?
Gelukkig is er m.b.t. gelijke rechten heel wat gebeurd. Zoals o.a.:
Stemrecht voor vrouwen, 1920.
In 1956 werd de ‘Wet handelingsonbekwaamheid’ afgeschaft. Getrouwde vrouwen mochten voortaan werken, een bankrekening openen en zonder toestemming van hun man op reis.
Sinds begin jaren zestig kwam de anticonceptiepil op de markt.
Abortus uit het wetboek van strafrecht, 1984
In 1970 wordt de bepaling dat de man het hoofd van de echtvereniging is uit het wetboek geschrapt.
De helft van de basisscholen hanteert een continurooster, 2025. Meer bewegingsvrijheid dus voor ouders.
Diverse feministische golven liggen achter ons, waarvan de laatste golf in 2012 startte en nog steeds doorloopt.
Op weg naar een mooiere wereld
Ondanks al het werk wat tot nu toe gedaan is zijn we er nog niet.
Zolang vrouwen bij gelijk werk minder betaald worden.
Zolang er minder vrouwen in de top van het bedrijfsleven worden benoemd.
Zolang er medische ongelijkheid is. Hartproblemen bij vrouwen b.v. worden vaak niet herkend.
Zolang er sprake is van seksueel grensoverschrijdend gedrag en femicide.
Dit zijn zo wat voorbeelden waardoor het bestaan van Internationale Vrouwendag nog steeds nodig is.
Iedereen verdient gelijkwaardige kansen. Onze gezamenlijke wereld zal daardoor mooier, kleurrijker en vreedzamer worden.
Meer bewustwording?
Ga eens voor jezelf na in welke mate dit onderwerp jou bezighoudt. Nog meer diepgang? Ga dan ook eens naar mijn bloghttps://margarethbeerepoot.nl/komen-mannen-van-mars-en-vrouwen-van-venus/